15-10-07

Pareto

Pareto heeft aangetoond dat van zolang de mens een maatschappelijke hiërarchie kent de elite er steeds voor gezorgd heeft dat haar inkomen vele malen hoger was dan dat van haar “ondergeschikten”.

Dit wordt goedgepraat met uitlatingen in de zin van “we zijn nu eenmaal de elite”. Wat hen elite maakt werd nooit in vraag gesteld. Tussen de val van Rome en de franse revolutie was enkel afkomst al voldoende om iemand te laten beweren dat hij meer was dan een ander. In het Rome van de burgeroorlogen en de latere keizers gold politieke macht als belangrijkste factor. Sinds vorige eeuw is “bekwaamheid” een element dat steeds belangrijker wordt.

Maar dit is theorie. In de praktijk is gebrek aan scrupules veel belangrijker. Mannen als Vanderbilt, Rockefeller, JP Morgan hebben hun grote fortuinen niet op een eerlijke manier verkregen maar wel door concurrenten meedogenloos af te maken, te intimideren, uit de markt te verdrijven (met zowel wettige als onwettige middelen).

Anderen werden rijk door een grote erfenis. Kijk maar naar het holle vat dat Paris Hilton heet. Ze behoort dan wel tot “de elite” maar kan zeker niet zeggen dat ze het aan zichzelf te danken heeft.

Velen zijn nog op een andere manier in de elite terechtgekomen, namelijk door invloed, favoritisme, corruptie, … Een Charly Depauw zou in Brussel nooit zijn imperium kunnen opbouwen hebben als hij niet persoonlijk bevriend geweest was met Van den Boeynants en als deze er niet voor gezorgd had dat de gebouwen, die niemand wou huren omwille van de astronomische huurprijzen, dan maar door de staat werden bezet. Het Brusselse WTC is hier een prachtvoorbeeld van.

Nog een goede springplank is het “zoon zijn van …”. Dan stapt men gewoon in de voetsporen van zijn vader. Hoewel zonen zelden het niveau van hun vader halen toch zien we hen een bliksemcarrière hebben. Op zeer jonge leeftijd zijn ze dan reeds minister. Denken we maar aan zoon Anseele (ex minister van RTT, verdwenen door het RTT schandaal), Bruno Tobback, Antoinette Spaak, … De politiek zit er vol van. Ook van deze mensen kan men niet zeggen dat ze zo bekwaam zijn dat ze verdienen tot de elite gerekend te worden.

Enkel de topkaders van ondernemingen kunnen nog ergens beweren dat ze er kwamen op eigen kracht. Maar dat ze daarom bekwaam zijn is weer iets waar ik sterk aan twijfel. Daarvoor worden ze te vaak met een platina-handdruk op straat gezet, daarvoor maken ze teveel fouten in het beheer van hun bedrijven en jagen er teveel de dieperik in. Elke werknemer in een groot bedrijf kent wel enkele staaltjes van wanbeheer, verkeerde beslissingen, grootheidswaanzin, … kortom, van een politiek die het bedrijf regelrecht naar de afgrond voert. Veel dergelijke bedrijven gaan dan ook vroeg of laat over kop.  

We mogen dus gerust beweren dat de grootverdieners in onze maatschappij zelden degenen zijn die verdienen “groot te verdienen”. De inkomstenverdeling van Pareto is dan ook wezenlijk onrechtvaardig. Vanuit ethisch standpunt alleen al moet er dan ook gestreefd worden naar een veel vlakkere looncurve, een veel kleinere loonspanning tussen hoge en lage inkomens.

Maar dit is niet alles. Ook puur economisch bekeken is een dergelijke concentratie van 95% van het bezit in handen van een elite van 5% totaal verkeerd. Want die elite geeft een groot deel van dat geld ook weer uit. Geld moet rollen en het kan rollen. “Laten we er dan ook van genieten” zo denken ze. Daarenboven was het voor wereldoorlog 1 en zelfs 2 nog de gewoonte van deze mensen om ook duidelijk aan het gewone volk te laten zien hoe rijk ze wel waren. De feesten, woningen, gewoonten van Hearst, Pullmann en co waren exorbitant en totaal smakeloos, enkel gericht op verkwisting en “tape à l’oeuil”. Net zoals dit het geval was bij de Romeinse elite, Louis XIV, Mobutu en co.

Maar veel van deze uitgaven gebeuren aan uiterst zeldzame (en dus uiterst dure) luxegoederen, kunst, kortom, zaken die economisch weinig bijbrengen. Daarenboven zijn ze vaak nog ingevoerd uit vreemde landen. De Romeinse keizers kochten bv zijde in China. Dat door deze invoer de eigen economie zeker niet geholpen wordt maar integendeel een zware aderlating ondervindt, staat als een paal boven water. En wanneer toch uitgaven gedaan worden die de eigen economie aan het werk zetten dan zullen deze erg elitair zijn, dit wil zeggen dat de hoeveelheid en de arbeidswaarde erg gering zullen zijn. Men zal investeren in een jacht, juwelen, kaviaar, …. Allemaal zaken die duur kosten maar relatief weinig mensen draaiende houden.

Dus de terugvloei van de uitgegeven sommen naar onder op de maatschappelijke ladder is klein. Vaak komt dat geld zelfs terecht bij mensen die bijna even elitair zijn, zelden bij een enkeling die lager op de ladder staat (de steurkwekerijen en hun arbeiders).    

Voor wat het algemeen welzijn betreft zijn dergelijke uitgaven dan ook totaal nutteloos. De maatschappij als geheel is er niet door gebaat. Er stroomt weinig van terug naar de onderste regionen van de ladder, er is weinig of geen herverdeling van het geld. Neem dezelfde som en verdeel ze evenredig over de maatschappij dan zullen de onderste klassen, de armen, meer geld hebben om uit te geven. Zij zullen geen kaviaar kopen die slechts één of andere kweker rijk maakt, neen, ze zullen met dit geld grote hoeveelheden brood kopen, aardappelen, groenten en fruit. Allemaal zaken waar veel meer mensen op hun beurt een inkomen uit halen. Een evenwichtiger verdeling van de inkomens in een land heeft dus voor gevolg dat de totale economie groeit.

En ja, het is correct dat het ook deze categorie mensen is die het eerst de laatste technische snufjes in huis halen, revolutionaire DVD-spelers, flatscreens enz. Eveneens luxegoederen dus. Maar zelfs wanneer men dit in rekening brengt kan men toch niet anders dan vaststellen dat minder mensen kunnen leven van de uitgaven aan 1 jacht dan wanneer dezelfde som zou gespendeerd worden aan duizenden DVD-players.

Alleen al daarom moet de inkomstencurve lineair zijn en niet exponentieel. Kortom, er dient een veel geleidelijker stijging te zijn in de inkomsten. En de verdeling arm-rijk moet veel evenrediger zijn. 50% van de bevolking moet in een rechtvaardige maatschappij ook 50% van het bezit in handen hebben.

Ik ben er dan ook voorstander van dat de staat een plafond oplegt aan de inkomsten, en  hen die dat plafond overstijgen belast aan 100%. Wel te verstaan zijn hier voorwaarden aan verbonden. Het mag niet gebeuren dat iemand gans zijn leven hard werkte, rijk werd en dan plots zijn geld ziet verdwijnen naar professionele lijntrekkers. Hun solidariteit zal rap gedaan zijn vrees ik dan. En ze zouden nog gelijk hebben ook.

Een mythe waarmee men deze hoge belasting afwijst is dat dan de mens geen enkele reden meer zou hebben om zich in te zetten, promotie te maken enz. Dit is larie. Het inkomensplafond hoeft niet laag te liggen, integendeel. Gezien de zeer hoge concentratie van bezit in handen van een zeer kleine minderheid kan er heel veel bij hen weggenomen worden zonder dat hun behoeften eronder lijden. Ze zullen minder excessen kunnen doen, dat klopt, maar is dat echt wel nodig ? Is het moreel verantwoordt dat iemand geld verspilt terwijl enkele kilometer verder mensen leven onder de bestaansgrens ? Zal iemand die 2 miljoen euro verdient plots van honger omkomen als dit teruggebracht wordt tot 1 miljoen ? Is het rechtvaardig dat een CEO op één maand evenveel verdient als een gemiddeld personeelslid in 20 of meer jaar ?

Ten andere, gezien de astronomische ontslagvergoedingen die deze mannen verdienen zouden ze, wanneer de theorie correct was dat motivatie evenredig is met inkomen, er juist alles aan moeten doen om zo vaak mogelijk op straat gezet te worden. Dat brengt hen immers nog meer op dan actief blijven.

Komt daar nog bij dat, gezien de kleine hoeveelheid superrijken, er slechts een miniem percentage van de bevolking eronder zal lijden. Ook politiek dus niet zo’n ramp. Maar spijtig genoeg heeft die kleine elite enorm veel (vaak informele) macht. Ze kennen veel mensen, ze kunnen veel druk uitoefenen, kortom, ze hebben alle wapens in handen om hun privileges te verdedigen tegen de maatschappelijke rechtvaardigheid in. Ik denk dat er dan ook nooit iets zal van terechtkomen van mijn  100% belasting maar ik blijf erbij dat dit voor de economie enkel maar voordelig kan zijn. En ja, onze kapitalistische maatschappij zal hieraan ten onder gaan, net zoals Rome ten onder ging aan het egoisme van de senatorenstand die totaal geen interesse hadden in het welzijn van de man in de straat.  Hopelijk maak ik het niet meer mee.

19:30 Gepost door Dwarsligger in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) |  Facebook |

Commentaren

Superpoen Dag Dwarsligger, je bijdrage heeft me gesmaakt. Ik heb er evenzeer problemen mee dat mijn baas ongeveer twintig maal zoveel "krijgt" (ik had bijna verdiend geschreven) als ik, ondanks het feit dat we dezelfde diploma's hebben. Als deze man 2 jaar gaat "werken" dan zal hij evenveel geld gekregen hebben of ik in mijn ganse loopbaan! Voor een 'gewone' werknemer zoekt men steeds de meest economische oplossing, namelijk de goedkoopste werknemer. Voor de bazen geldt blijkbaar die economische logica niet - daar is blijkbaar de meest betaalde baas de beste?? Ik heb onlangs in het Vrije Woord gesteld dat het de werknemers zelf dienen te zijn die over de grootte van het loon van hun baas moeten kunnen beslissen. Enkel op die manier kunnen we zo tot een evenwichtiger loonspanning komen, denk ik.

Gepost door: Vrijdenker | 16-10-07

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.